از تکرار مکررات تا عملگرایی: نقش حیاتی رسانهها در ارتقای سلامت روان جامعه
از تکرار مکررات تا عملگرایی: نقش حیاتی رسانهها در ارتقای سلامت روان جامعه
جامعه امروز ما با چالشهای متعددی در حوزههای مختلف روبهرو است و یکی از مهمترین آنها، معضلات مربوط به سلامت روان است.
متاسفانه، در کنار افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت سلامت روان، شاهد تکرار مکررات، دامن زدن به نگرانیها و ارائه نظرات کلی و غیرعملی از سوی رسانهها هستیم.
این رویکرد نه تنها به حل مسئله کمکی نمیکند، بلکه میتواند با ایجاد اضطراب و تشویش، وضعیت را وخیمتر کند.
چرا اظهار نظر صرف کافی نیست؟
اظهار نظر در مورد مسائل پیچیدهای مانند سلامت روان، بدون ارائه راهکارهای عملیاتی و مبتنی بر شواهد، همانند تجویز دارویی بدون دوز و نحوه مصرف است.
وقتی رسانهها صرفا به بیان مشکلات و ابراز نگرانی میپردازند، مخاطبان احساس ناتوانی و سردرگمی میکنند. این امر میتواند منجر به افزایش انگ اجتماعی، کاهش تمایل به جستجوی کمک و در نهایت، تشدید مشکلات روانی شود.
متاسفانه، در فرهنگ ما، اظهار نظر در همه حوزهها امری رایج است و رسانهها نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این در حالی است که تخصص و دانش کافی برای پرداختن به موضوعات تخصصی مانند سلامت روان، امری ضروری است.
هرچند آگاهیرسانی و اطلاعرسانی نقش مهمی دارند، اما بدون ارائه راهکار و تمرکز بر جنبههای عملی، این تلاشها ناکارآمد خواهند بود.
رسانههای عملگرا چه ویژگیهایی دارند؟
رسانههایی که به دنبال ارتقای سلامت روان جامعه هستند، باید رویکردی عملگرایانه و نتیجهمحور داشته باشند. این بدان معناست که:
- تمرکز بر راهکارها: به جای تکرار مشکلات، رسانهها باید به دنبال شناسایی و معرفی راهکارهای عملی و مبتنی بر شواهد برای مقابله با چالشهای سلامت روان باشند. این راهکارها میتوانند شامل آموزش مهارتهای مقابلهای، معرفی خدمات مشاورهای و درمانی، ترویج سبک زندگی سالم و … باشند.
- ارائه محتوای تخصصی و قابل اعتماد: رسانهها باید از کارشناسان و متخصصان حوزه سلامت روان برای تولید محتوا کمک بگیرند و از انتشار اطلاعات نادرست و غیرعلمی خودداری کنند.
- پرداختن به داستانهای امیدبخش: به جای تمرکز بر جنبههای منفی و تاریک سلامت روان، رسانهها میتوانند داستانهای موفقیتآمیز افرادی که با مشکلات روانی دست و پنجه نرم کرده و بر آنها غلبه کردهاند را به تصویر بکشند. این امر میتواند به ایجاد امید و انگیزه در مخاطبان کمک کند.
- ترویج سواد سلامت روان: رسانهها میتوانند با آموزش عمومی در مورد نشانههای اختلالات روانی، روشهای پیشگیری و اهمیت مراجعه به متخصص، به افزایش سواد سلامت روان جامعه کمک کنند.
- همکاری با سازمانهای مردمنهاد و مراکز درمانی: رسانهها میتوانند با همکاری با سازمانهای مردمنهاد و مراکز درمانی، به معرفی خدمات و برنامههای حمایتی موجود به مخاطبان کمک کنند.
- اجرای دقیق و صحیح طرحهای قابل اجرا: یک راهکار عالی زمانی ثمربخش است که به درستی اجرا شود. رسانه ها می توانند با مشارکت در اجرای طرح های مختلف و نظارت بر روند پیشرفت آنها، نقش موثری در بهبود سلامت روان جامعه ایفا کنند.
نمونههایی از اقدامات عملی رسانهها
- تهیه و پخش برنامههای آموزشی: تولید برنامههای تلویزیونی، رادیویی و پادکستهای آموزشی در مورد مهارتهای مقابله با استرس، مدیریت خشم، بهبود روابط و …
- راهاندازی کمپینهای آگاهیرسانی: برگزاری کمپینهای آگاهیرسانی در مورد اختلالات روانی، انگ اجتماعی و اهمیت مراجعه به متخصص.
- برگزاری میزگردها و گفتگوهای تخصصی: دعوت از کارشناسان و متخصصان حوزه سلامت روان برای بحث و تبادل نظر در مورد مسائل مختلف.
- انتشار مقالات و گزارشهای تحقیقی: انتشار مقالات و گزارشهای تحقیقی در مورد مسائل مربوط به سلامت روان و ارائه راهکارهای عملی.
- استفاده از شبکههای اجتماعی: استفاده از شبکههای اجتماعی برای انتشار محتوای آموزشی، اطلاعرسانی و ایجاد فضایی امن برای بحث و تبادل نظر.
نتیجهگیری
رسانهها نقش بسیار مهمی در شکلدهی افکار عمومی و تأثیرگذاری بر رفتار افراد دارند.
به جای تکرار مکررات و ایجاد تشویش و نگرانی، رسانهها میتوانند با اتخاذ رویکردی عملگرایانه و نتیجهمحور، نقش حیاتی در ارتقای سلامت روان جامعه ایفا کنند.
با تمرکز بر ارائه راهکارها، تولید محتوای تخصصی و قابل اعتماد، ترویج سواد سلامت روان و همکاری با سازمانهای مربوطه، رسانهها میتوانند به ایجاد جامعهای سالمتر و شادتر کمک کنند.
بیایید از امروز، رسانههایی عملگرا باشیم و به جای صرفاً “گفتن”، به “عمل” کردن بپردازیم.
